AlterIAS logo
PDF Afdrukken

Gevolgen

Invasieve planten zijn één van de belangrijkste problemen van de 21ste eeuw. Het is een belangrijke problematiek in het kader van het behoud van de biodiversiteit. 

Ecologische gevolgen

Zodra ze zich ergens gevestigd hebben, vormen invasieve planten dichte tapijten en verdrijven ze geleidelijk aan de inheemse soorten, tot ze volledig hun plaats hebben ingenomen. Op die manier verstoren ze het complexe ecologische evenwicht dat afhangt van de structuur en van de diversiteit van de vegetatie.

kauwberg_web_300     ybarbier_rhododendron_web_300
Links : Amerikaanse vogelkers (Prunus serotina) invasie in een bos. Foto : S. Vanderhoeven
Rechts : Een andere invasieve plant in bossen : de pontische rododendron (Rhododendron ponticum). Foto : Y. Barbier

Sommige invasieve planten wijzigen de werking van de ecosystemen op een ingrijpende manier doordat ze de eigenschappen van de bodem veranderen, bijvoorbeeld de samenstelling van de strooisellaag en de cyclus van de minerale elementen. Andere planten produceren substanties (allelopatische stoffen genaamd) die de groei van de andere plantensoorten remmen. Wanneer dergelijke soorten hun intrede doen in een ecosysteem, ondergaat dat ecosysteem vaak ingrijpende veranderingen. Zo ontwikkelen bepaalde in het water levende invasieve soorten, zoals parelvederkruid, zich zodanig dat ze een wateroppervlak helemaal inpalmen, wat soms leidt tot verstikking van het wateroppervlak en tot de dood van al wat in het water leeft.


       090713_photos_aeriennes_300     
Links : Invasie door waterteunisbloem (Ludwigia grandiflora) van een watermassa in Frankrijk. Foto : A. Dutartre
Rechts : Luchtfoto van een watermassa geïnvadeerd door waterteunisbloem (Ludwigia grandiflora). Foto : A. Dutartre

Er bestaan nog tal van andere ecologische effecten, zoals risico op kruising (hybridisatie) met de inheemse soorten (impact op de genetische eigenschappen van de populaties), effecten op de bestuivers en op de diergemeenschappen in ruime zin (bodemfauna, insecten, vogels, etc.). De omvang en de verscheidenheid van de gevolgen maken van invasieve soorten een van de belangrijkste oorzaken van verlies aan biodiversiteit op wereldschaal.


Economische gevolgen

In Vlaanderen kost het beheer van één enkele invasieve waterplant, de grote waternavel (Hydrocotyle ranunculoides) jaarlijks 1.5 miljoen euro.

Invasies hebben aanzienlijke economische gevolgen. Eenmaal invasieve planten zich gevestigd hebben in de natuur zijn ze moeilijk beheersbaar. Economische gevolgen doen zich voor op twee verschillende gebieden. Enerzijds zijn er de directe kosten om hun expansie onder controle te houden. Die kosten lopen vaak erg hoog op, want er zijn menselijke middelen en specifiek materiaal nodig, en dat gedurende een aantal jaren. De directe kosten omvatten ook de schade die sommige soorten aanrichten aan infrastructuren.

                
Links : Beheer van parelvederkruid (Myriophyllum aquaticum) in Vlaanderen (Noord-België). Foto: Natuurpunt
Rechts : Beheer van Rhododendron (Rhododendron ponticum) in een bos op de Britse eilanden. Foto: RPSGroupPlc  

Daarnaast zijn er de indirecte kosten, doordat geïnvadeerde ecosystemen een aantal functies niet meer kunnen uitoefenen. Zo worden geïnvadeerde bossen bijvoorbeeld minder rendabel voor de productie van hout. Ook de esthetische en de functionele waarde van oevers of wateroppervlakken wordt aangetast, doordat het moeilijker is om er bepaalde activiteiten uit te oefenen zoals vissen of navigeren.
.

In de Verenigde Staten bedraagt de impact van invasieve planten op de economie ongeveer  35 miljard dollar per jaar !

             
 
Effecten op de volksgezondheid

Sommige invasieve planten kunnen ook leiden tot problemen voor de volksgezondheid. Het sap van de bekende reuzenberenklauw (Heracleum mantegazzianum) kan zware brandwonden veroorzaken. Het stuifmeel van Alsemambrosia (Ambrosia artemisifolia) is zeer allergeen en veroorzaakt hooikoorts. In Frankrijk blijkt 10% van de bevolking er gevoelig voor te zijn. Gelukkig is deze soort niet wijdverspreid in België.

delbart_web_250_72dpi
Reuzenberenklauw (foto : E. Delbart)

dalgial_web_250_72dpi
Alsemambrosia (foto : Daglial)