AlterIAS logo
PDF Afdrukken

DefinitIE

Sommige uitheemse planten verspreiden zich in de natuur en hun opmars is niet te stuiten...

Wanneer mag een plant invasief genoemd worden? De wetenschap beschrijft die soorten op basis van nauwkeurige criteria. Invasieve (of uitheemse invasieve planten) zijn plantaardige soorten die:

  • door de mens geïntroduceerd werden (vrijwillig of toevallig) buiten hun natuurlijk verspreidingsgebied (exotische soorten)
  • geïntroduceerd werden na het jaar 1500
  • in staat zijn zich te naturaliseren, namelijk de potentie hebben te overleven en zich voort te planten in de natuur
  • een sterke verspreidingscapaciteit hebben die kan leiden tot een exponentiële toename van hun populaties.

Enkel de soorten die voldoen aan al deze voorwaarden mogen als invasief worden beschouwd.

       delbart_web_300         s_alba_e_branquart_web_300  
       Links: Invasie van een kanaal door grote waternavel (Hydrocotyle ranunculoides). Foto : E. Delbart 
       Rechts : Alluviaal bos geïnvadeerd door witte pluimspirea (Spiraea alba). Foto : E. Branquart

Invasieve planten brengen ernstige problemen met zich mee, vooral op het vlak van milieu (zie gevolgen). Het is een tak uit een recente wetenschappelijke discipline, namelijk “invasiebiologie”. Maar het wereldwijde proces van invoer van uitheemse planten is al lang niet nieuw meer. De mens transporteert al sinds geruime tijd plantensoorten van het ene naar het andere continent. Vandaag de dag wordt dit proces nog versterkt door de intensivering van transport van levende organismen door de globalisering en het internationale handelsverkeer. Uitheemse planten worden in uiteenlopende economische sectoren van onze samenleving gebruikt: in de land-, bos- en tuinbouw, de geneeskunde,… Tomaten, aardappelen en maïs zijn voorbeelden van uitheemse soorten die erg nuttig zijn voor de mens. De meeste uitheemse planten veroorzaken geen problemen en zijn onschadelijk voor het milieu. Een klein percentage berokkent echter schade aan ons milieu.

 Niet alle uitheemse soorten worden invasief: van de 1000 uitheemse planten die geïntroduceerd worden, wordt er slechts 1 invasief.

Invasieve planten kunnen in een brede waaier aan habitats overleven, zowel terrestrische (op het land) als aquatische (in het water). Ze worden aangetroffen in steden, bossen, grasland, waterrijke gebieden en vele andere ecosystemen. Misschien heb je zelf een exemplaar in je tuin zonder het te weten! De meest “beroemde” soorten zijn Japanse duizendknoop, reuzenberenklauw en reuzenbalsemien, maar er zijn er nog vele andere… (zie lijst van invasieve planten). De mens is dikwijls verantwoordelijk voor hun verspreiding (zie introductiewegen). Jaar na jaar rukken deze planten verder op in de natuur.

vanderhoeven4_web_700

Invasieve planten in opmars!

De reuzenbalsemien (Impatiens glandulifera) is een kruidachtige plant die heel invasief is langs rivieren. In het Verenigd Koninkrijk werd de verspreidingssnelheid geschat op 38 km per jaar. In de Tsjechische Republiek bedekt de plant momenteel meer dan de helft van de rivieroevers. Gezien de snelheid waarmee hij zich verspreidt, wordt verwacht dat de reuzenbalsemien tegen 2015 alle rivierovers van Tsjechië zal hebben ingepalmd!!
Foto : S.Vanderhoeven