AlterIAS logo
AlterIAS - Information about invasive plants and prevention in horticulture
PDF Afdrukken

Welkom op de website van het AlterIAS LIFE project !

[ALTERnatives to Invasive Alien Species] 


 

EVENEMENTEN : SYMPOSIUM VAN HET ALTERIAS PROJECT

Het slotsymposium van het AlterIAS project is gepland voor woensdag 25 september 2013 aan de Gembloux Agro-Bio Tech Universiteit.

Presentaties zijn vanaf nu beschikbaar op de website.

 

Wat kunnen wij bijdragen ?

Gedragscode

                 ALTERnatieve planten                  

                                     Beheer                                     

logo_code_nl_web
Ik schrijf me in als
groenvoorziener of tuinliefhebber

           brochure_alternatives_nl_web           

                       delbart3_web

Wat zijn invasieve planten ?

Definitie, gevolgen, introductiewegen, FAQ, etc.

Invasieve planten in België

invasive_plants_def_homepage_web

listing_ip_web_homepage

 

              

 

Juni 2016 - Aanvullende instrumenten naast Gedragscodes

 

Naast zelfregulerende systemen zoals Gedragscodes kunnen bijkomende wetgevende instrumenten aangewend worden om de introductie en verspreiding van invasieve planten te beperken. Wetgeving kan zich focussen op de import, handel, gebruik/aanplant of bestrijding van invasieve planten. Het kan op regionale, federale, Europese of internationale schaal doorgevoerd worden. Er zijn reeds verschillende initiatieven in voorbereiding of van toepassing. Het tot stand komen en de implementatie van wetgeving is een lang proces dat verschillende stappen moet doorlopen. In België zijn enkele initiatieven van toepassing of in voorbereiding. Verder zijn overheden ook betrokken in communicatie- en sensibilisatie-acties, snelle waarschuwingen en risico-analyse, beheersing en bestrijding van problematieke IAS (Invasive Alien Species) en in het herstel van geïnvadeerde gebieden.

 

Europees niveau

Er waren al een tijdje een beperkt aantal categorieën van IAS waarvan de introductiewegen reeds goed gecontroleerd werden en worden door reglementering (bv.fytosanitair paspoort, quarantaine-organismen, aquacultuur,...). Sinds 2015 trad aanvullend een verordening in voege specifiek gericht op het voorkomen en beperken van de negatieve impact van invasieve exoten.  .Meer informatie is beschikbaar op http://ec.europa.eu/environment/nature/invasivealien/index_en.htm en op http://www.ecopedia.be/exoten_euverordening. Samengevat omvat de verordening een reeks verboden en geboden die gelden voor alle Europese lidstaten met als doel het voorkomen van nieuwe introducties van IAS; het verzekeren van een snelle bestrijding van die soorten die toch opduiken en een correct beheer van de soorten die al wijder verspreid aanwezig zijn. Dit houdt onder meer in dat de soorten opgenomen op de Europese lijst niet langer gehouden of verkocht mogen worden.

 

Federaal niveau

De wet op het natuurbehoud van 12 juli 1973 omvat bepalingen omtrent import, export en doorvoer van invasieve uitheemse soorten. De wet behandelt onder meer:

- de administratieve sancties en boetes die gelden bij illegaal grensoverschrijdend transport;

- het kader voor het aanvragen van afwijkingen en toelatingen inzake in-, uit- en doorvoer voor de invasieve soorten van de Europese lijst.

 

Regionaal niveau

Volgens de Wet op Natuurbehoud en/of de regionale vertalingen van de Habitat-richtlijn (Natura 2000-richtlijn) is het, in elk gewest, verboden om uitheemse soorten in het wild te introduceren met uitzondering van enkele plantensoorten die gebruikt worden voor bosbouw, landbouw en soms tuinbouw. Wetgevende teksten zijn beschikbaar voor Wallonië, Vlaanderen (Soortenbesluit) en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (Ordonnantie betreffende het natuurbehoud, 1/3/2012). Bijkomend zijn andere regionale wetgevingen in voorbereiding of reeds van toepassing.

In Wallonië

Van toepassing:

Circulaire wallonne (30/05/2013) betreffende invasieve plantensoorten (van de zwarte lijst en alarmlijst) in het kader van openbare aanbestedingen. Deze richtlijn werd sinds de ontwikkeling van de Gedragscode invasieve planten in België herzien. Voor een betere afstemming tussen de Gedragscode en de feitelijke wetgeving richt het verbod zich op de planten uit de concensuslijst vastgelegd in de Gedragscode (Bijlage I). De richtlijn voorziet ook het verbod op aanplanten van soorten van bijlage 2 van de Gedragscode in alle wettelijke beschermde natuurgebieden volgens de Wet op het Natuurbehoud (inclusief Natura 2000). De richtlijn is verplicht voor de regionale administratie (SPW) en is een aanbeveling voor de provincies, gemeenten en steden. De circulaire bevat ook elementen over het vervoer van verontreinigde grond door invasieve planten, het beheer van invasieve plantenpopulaties; hoe om te gaan met het plantaardig afval en specifiek met de Japanse duizendknoop. Deze herziening vertaalt het engagement van de Service Public de Wallonie om de aanbevelingen gedefinieerd in de Gedragscode te respecteren.

In Vlaanderen:

Van toepassing:

De Vlaamse minister verantwoordelijk voor Omgeving, Natuur en Landbouw kan maatregelen ondernemen om de negatieve gevolgen van IAS in het wild op de inheemse biodiversiteit te beperken of te herstellen (via het Soortenbesluit). Volgende acties zijn mogelijk:

    • het uitvoeren van sensibiliseringsacties, inbegrepen Gedragscodes;
    • het verrichten, het laten verrichten of het opleggen van specifieke beheers- of bestrijdingsacties;
    • het sluiten van overeenkomsten met lokale overheden en/of organisaties met het oog op lokale acties;
    • beperken of verbieden van transport, handel en bezit.

Daarnaast geeft het Soortenbesluit ook weer onder welke omstandigheden en onder welke voorwaarden uitheemse soorten mogen bestreden worden. Samengevat heeft iedereen de mogelijkheid om uitheemse soorten te bestrijding, op voorwaarde dat wettelijk toegelaten middelen gebruikt worden en mits toestemming van de terreineigenaar.

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest:

Van toepassing:

Ordonnantie betreffende het natuurbehoud (1/03/2012):

$1-       (art. 77): de herintroductie en bewuste introductie in de natuur van invasieve plantensoorten vermeld in bijlage IV is verboden. Het is bovendien verboden de planten van deze bijlage te verkopen, gratis of tegen vergoeding over te dragen, te ruilen of aan te schaffen.

$1-       (art. 75): de opzettelijke introductie van niet-inheemse plantensoorten in de natuur is aan een vergunning onderworpen

 

April 2016 - De Europese verordening invasieve exoten

 

De Europese verordening is van kracht vanaf 1 januari 2015. De verordening focust op de drietrapsaanpak en heeft tot doel de negatieve impact van invasieve exoten binnen Europa zoveel mogelijk te beperken.

Wat was de aanleiding?

Steeds meer invasieve uitheemse soorten komen Europa binnen via internationale handel en transport. De klimaatverandering kan de toestand bijkomend verergeren doordat verschillende soorten beter kunnen overleven in de wijzigende omgevingscondities.

Invasieve exoten houden geen rekening met landsgrenzen. Bovendien is er momenteel een sterk verschil in beleid gevoerd door de verschillende lidstaten van de Europese Unie waardoor maatregelen vaak te gefragmenteerd zijn om tot effectieve resultaten te leiden. Zo heeft het weinig zin dat het ene land een doorgedreven bestrijding van een bepaalde invasieve soort doorvoert, als de buurlanden dit niet doen. Om tot een meer uniforme en effectieve aanpak te komen, werd daarom de Europese verordening opgesteld.

Wat zal er veranderen?

Begin 2016 wordt de eerste lijst van voor de Europese Unie zorgwekkende invasieve soorten vastgesteld. Deze lijst wordt regelmatig aangevuld met bijkomende soorten. Voor deze soorten gelden een aantal maatregelen:

$1·         Er geldt een totaalverbod op bezit, handel, transport, teelt en vrijstelling van deze soorten in de vrije natuur. Soorten die omwille van commerciële doeleinden gebruikt worden, kunnen tot twee jaar na de opname van de soort op de lijst gehouden worden in gesloten omgeving. Voor meer gedetailleerde informatie wordt verwezen naar 'de wettekst' .

$1·         Lidstaten moeten een monitoringsysteem opstellen om de aanwezigheid van deze soorten zo snel mogelijk op te sporen, zowel indien deze opzettelijk als accidenteel in het land terecht komen. Hierbij wordt de hulp van het brede publiek ingeroepen om waarnemingen te melden.

$1·         Indien een soort van de lijst wordt waargenomen, dient deze zo snel mogelijk bestreden te worden om zo negatieve impact te vermijden. Deze bestrijding is een gedeelde verantwoordelijkheid van (lokale) overheden en terreineigenaars.

$1·         Voor die soorten op de lijst die al wijd verspreid zijn, dienen de lidstaten maatregelen te nemen om deze soorten zoveel mogelijk onder controle te houden. Ook dit is een gedeelde verantwoordelijkheid tussen overheden en terreineigenaars.

Welke soorten staan op de lijst?

Soorten worden op de Europese lijst opgenomen indien ze een aantoonbare negatieve impact op de inheemse Europese biodiversiteit hebben én de maatregelen zoals voorzien door de Verordening deze impact kunnen beperken. Een aantal van deze soorten komen momenteel niet in Vlaanderen voor, het is echter belangrijk ook voor deze soorten waakzaam te zijn zodat er snel kan opgetreden worden indien ze alsnog zouden opduiken.
Voor de plantensoorten op deze lijst wordt verwezen naar de Ecopedia pagina over invasieve uitheemse planten.

Bemerk dat de wettelijke status van deze planten door de Europese verordening vastligt. Deze Europese lijst heft dus de eventuele status van deze planten op de consensus of communicatielijst op.

Welke soorten worden bijkomend onderzocht om opgenomen te worden op de Europese lijst?

Nieuwe soorten ter opname op de Europese lijst worden door de Europese Commissie of door de lidstaten zelf aangebracht. Een soort kan pas voor opname beschouwd worden indien een wetenschappelijk correcte risico analyse werd uitgevoerd die aan bepaalde minimumvoorwaarden voldoet. Deze minimumvoorwaarden worden door zowel de Europese Commissie als een wetenschappelijk forum (Scientific Forum) gecontroleerd.

Via het informatieplatform van de Commissie, kan je nagaan welke soorten momenteel ter beoordeling door het wetenschappelijk forum voorliggen en dus mogelijks aan de Europese lijst zullen toegevoegd worden (mits goedkeuring van het Europees Comité).

Indien voor een soort een correcte risico analyse werd opgesteld, wordt deze soort ter opname voorgelegd aan het Europees Comité, een werkgroep waarin alle lidstaten vertegenwoordigd zijn. Binnen deze werkgroep worden verschillende belangen afgewogen, wordt een ontwerplijst opgemaakt en wordt finaal gestemd voor of tegen opname van deze ontwerplijst van soorten op de officiële Europese lijst.

Voor meer informatie over de procedures wordt verwezen naar de website van de Europese Commissie.

 
There are no translations available.

July 2014 - Evaluation of the final report by the European Commission

The final report of the AlterIAS project has been very positively evaluated by th EC. An article on the Belgian Code of conduct was also published in the EPPO Bullletin: Halford et al. (2014). The Code of conduct on invasive alien plants in Belgium: results and lessons learnt from the AlterIAS LIFE + project. EPPO Bulletin 44 (2): 1-11. This article is based on two discussion notes wrote by the AlterIAS project and sent to the EC (a note on the Code and a note on regulation and self-regulation instruments on invasive alien plants).

 

Maart 2014 - Het After Life Communicatieplan en het Layman's rapport

De laatste publicaties van het AlterIAS-project zijn nu beschikbaar in het Frans, Nederlands en Engels. Het After LIFE Communicatieplan [2014 - 2018] en het Layman's rapport zijn nu afgewerkt.


 

AlterIAS op TV

Hier zijn enkele voobeelden van TV-reportages gemaakt tijdens het AlterIAS project.

Lees meer...
 

November 2013 - Resultaten van de enquête over invasieve planten en de Gedragscode

De slotstudie 'Perceptie van invasieve planten door the groen sector in België' is nu beschikbaar!

 

April 2012 - Invasieve planten: een zaak van biodiversiteit, een uitdaging voor de samenleving

De documentaire over invasieve planten is nu beschikbaar op deze website (klik hier om de lange versie of de trailer te bekijken). 

Lees meer...
 

Januari 2012 - Een sensibilisatiecampagne voor het onderwijs

Sinds januari 2012 startte het AlterIAS project met opleidingen  invasieve planten voor het middelbaar onderwijs, hogescholen en universiteiten die onderwijzen in land- en tuinbouw of tuin- en landschapsarchitectuur.  

Lees meer...
 

September 2011 - De Gedragscode invasieve planten

De Gedragscode invasieve planten in België is vanaf nu beschikbaar !

Lees meer...
 

Februari 2011 - De AlterIAS nieuwsbrieven

Voor meer informatie over invasieve planten en het AlterIAS project, lees onze nieuwbrieven !

Lees meer...
 

Maart 2011 - Resultaten van de AlterIAS enquête

De resultaten van de socio-economische studie over invasieve sierplanten zijn nu beschikbaar ! 

Lees meer...